Rehabilitasyon Merkezi

Soru 1 : Engelli nedir?
Cevap : Doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılama güçlükleri olan ve korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişiyi ifade eder.

Soru 2 : Rehabilitasyon nedir?
Cevap : Doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle oluşan özrü ortadan kaldırmak veya Engellilüğün etkilerini mümkün olan en az düzeye indirmek, Engelliye yeniden fiziksel, zihinsel, psikolojik, ruhsal, sosyal, mesleki ve ekonomik yararlılık alanlarında başarabileceği en üst düzeyde yetenekler kazandırarak; evinde, işinde ve sosyal yaşamında kendine ve topluma yeterli olabilmesi ve Engellinin toplum ile bütünleşmesi, ayrımcılığa karşı tüm tedbirlerin alınması amacıyla verilen psiko-sosyal hizmetler bütününüdür.

Soru 3 : Rehabilitasyon bakımından kasıt nedir?
Cevap : Durumları gereği bağımsız yaşama becerilerini kazanamayan veya rehabilitasyondan yararlandığı hâlde özel ilgi, destek ve korunmaya gereksinim duyan bireylere verilen hizmetlerdir.

Soru 4 : Rehabilitasyon merkezlerinin amacı nedir?
Cevap : Bedensel, zihinsel ve ruhsal engelleri nedeniyle normal yaşamın gereklerine uyamama durumunda olan kişilerin, fonksiyon kayıplarını gidermek ve toplum içinde kendi kendilerine yeterli olmasını sağlayan beceriler kazandırmak veya bu becerileri kazanamayanlara devamlı bakmak üzere kurulan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.

Soru 5 : Rehabilitasyon merkezleri kaç türde incelenmektedir?
Cevap : Hizmetleri yönünden, engel gruplarına göre, Yaş gruplarına göre, Cinsiyetlere göre 4 türde incelenir.

Soru 6 : Rehabilitasyon merkezleri hizmet yönünden kaç türde incelenir?
Cevap : Yatılı, gündüzlü ve dönemler hâlinde hizmet veren kuruluşlar olmak üzere 3 türde incelenir.

Soru 7 : Rehabilitasyon merkezlerinde engel grupları açısından hangi engellilere hizmet verilmektedir?
Cevap : Zihinsel (hafif, orta ve ağır), bedensel (spastik, ortopedik, felçli, görme) ve ruhsal (psikotik bozukluklar; şizofreni, paranoya, manik veya depresif bozukluklar ve benzeri) Engellilere hizmet verilmektedir.

Soru 8 : Rehabilitasyon merkezlerinde hangi yaş gruplarına hizmet verilmektedir?
Cevap : Hizmet verilen yaş grubu açısından; 0-3, 4-6, 7-12, 13-18, 19-25, 26-35, 36-60, 61 ve üzeri yaş grubuna hizmet verilmektedir.

Soru 9 : Rehabilitasyon merkezlerinde cinsiyet grubu bakımından hangi bireylere hizmet verilmektedir?
Cevap : Erkek ve kadın bireylere hizmet verilmektedir.

Soru 10 : Rehabilitasyon merkezleri; Hizmetleri yönünden, engel gruplarına göre, Yaş gruplarına göre, Cinsiyetlere göre aynı merkez içerisinde mi hizmet verilmektedir?
Cevap : Merkez hizmet binalarının yeterlilik durumuna göre, Aynı merkezde, farklı engel, yaş ve cinsiyet durumundaki Engellilere hizmet sunulabilir.

Soru 11 : Rehabilitasyon merkezlerinde yararlanabilmek için nereye müracaat etmem gerekiyor?
Cevap : Bağlı bulunduğunuz il/ilçede bulunan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl/İlçe Müdürlüğüne müracaat edebilirsiniz.

Soru 12 : Engellilerle ilgili olarak hangi bakım hizmetine önem verilir?
Cevap : Engellilerin ailesi yanında evde bakımına öncelik verilir.

Soru 13 : Ruhsal engelliler rehabilitasyon merkezlerinden yararlanabilir mi?
Cevap : Merkezlerde, ruhsal Engelli bireylere hizmet verilebilmesi için ruhsal Engellinin öncelikle Sağlık Bakanlığının ve üniversitelerin ruh sağlığı hastanelerinde veya kliniklerinde tedavi olması, toplu yaşam birimlerinde yaşayabilecek kadar şifa bulması, atak dönemlerinde nasıl hareket edileceğinin belirlenmesi, hastalığının kontrol altına alınması ve belirtilen durumların sağlık raporu ile tespit edilmesi gereklidir.

Soru 14 : Engelli vatandaşların eğitim hizmetleri kapsamında ihtiyaçları hangi kurum tarafından karşılanır?
Cevap : Engellilerin eğitim, özel eğitim, teknik eğitim, yaygın eğitim ve destek eğitim ihtiyaçları, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okullar ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde karşılanır.

Soru 15 : Rehabilitasyon merkezinde kalmaktayım. artık çalışmak istiyorum ne gibi olanaklar sağlanabilir?
Cevap : Kuruluş müdürlüğünce çalışabilecek durumda olan Engellilerin isimleri ve engel durumları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının il ve ilçelerde bulunan ilgili birimlerine bildirilir. Bu Engellilerin iş ve meslek edinmelerine ve istihdamlarına yönelik olarak gerekli işbirliği çalışmaları yapılır.

Soru 16 : Rehabilitasyon merkezlerinde bakılan engellilere giyim yardımı ve harçlık olarak yardım yapılmaktamı dır?
Cevap : Rehabilitasyon merkezlerinde bakılan engelililere de yardım yapılmaktadır. Giyim yardımı ve harçlık için gerekli ödenek Genel Müdürlük tarafından il müdürlüklerine gönderilir.

Soru 17 : Geçici ve misafir olarak rehabilitasyon merkezinde kalıyorum hangi haklardan yararlanabilirim?
Cevap :Geçici ve misafir olarak merkeze kabul edilen Engelliler de merkezde kalan diğer Engellilere verilen tüm haklardan ve hizmetlerden yararlanır

Soru 18 : 14 yaşında görme engelliyim rehabilitasyon merkezlerinden yararlanabilir miyim?
Cevap :Görme Engelli bireylere dönemler hâlinde rehabilitasyon hizmeti verilen merkezlere on beş ve üzeri yaş grubundaki görme Engelliler kabul edilir.

Soru 19 : Komşum bakıma muhtaç derecede engelli tek başına yaşıyor fakat güçlük çekiyor ne yapabiliriz?
Cevap : Bu durumda ilgili birimlere bildirebilir. Mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurları, çevrelerinde bulunan Engellileri bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlandırılması amacıyla il veya ilçe müdürlüklerine bildirebilirler.

Soru 20 : Rehabilitasyon merkezi yatılı bakım için il müdürlüğüne başvuru yaptım sonucu hakkında nasıl bilgi alabilirim?
Cevap : Engelli bireylerin yatılı kurum bakımı taleplerine ilişkin incelenmesi, il veya ilçe müdürlüklerinin sorumluluğunda olup il veya ilçe müdürlüğüne bildirimi yapılan Engelli birey ve ailesi hakkında, sosyal inceleme raporu düzenlenir. İl veya ilçe müdürlüğü sosyal inceleme raporu ve ilgili mevzuat dâhilinde gerekli bilgi ve belgeleri toplayarak Engelli birey hakkında gerekli işlemleri gerçekleştirir.

Soru 21 : Bakım ve rehabilitasyon merkezlerine kabul için müracaatlar ve müracaat şekli hangi kurumlara yapılmaktadır?
Cevap : Engellinin bakım ve rehabilitasyon merkezine kabulü için bir dilekçe ile aşağıdaki birimlerden herhangi birine müracaat edilir.
• Aile ve Sosyal Politikilar İl müdürlükleri.
• Aile ve Sosyal Politikilar İlçe müdürlükleri.
• Kuruluş müdürlükleri.
• Diğer sosyal hizmet kuruluşları.

Soru 22 : 17 yaşında akıl hastası olan bir komşum var bakım merkezine yerleştirilebilmesi için ne yapmam gerekiyor?
Cevap : On sekiz yaşını tamamlamamış olan veya on sekiz yaşını tamamlamış olsa dahi akıl sağlığının bozukluğundan dolayı kısıtlanmış olan Engelliler için dilekçe, yasal temsilcisi tarafından verilir. Engellinin yasal temsilcisinin olmaması hâlinde bildirimde bulunanın dilekçesi kabul edilir ve İl müdürlüğüne müracaat edilir.

Soru 23 :Bakım ve rehabilitasyon merkezlerinin hizmetlerinden yararlanmak için yapılacak müracaatlarda istenecek belgeler nelerdir?
Cevap :
1. Engelli sağlık kurulu raporu. Engellinin bulaşıcı hastalığı ve madde bağımlılığının olması durumunda bu husus raporda belirtilir.
2. Yatılı ve sürekli bakımı için bakım ve rehabilitasyon merkezine yerleştirilecek olan, on sekiz yaşını tamamlamamış Engelli için ilgili mahkemelerden alınacak koruma altına alınması ve bir bakım merkezine yerleştirilmesi kararı ile velayet altında değil ise vesayet altına alınması ve vasi atanması kararı.
3. On sekiz yaşını tamamlamış olup akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini görememesi veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gerekmesi ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokması nedenleriyle kısıtlanması gerekli Engelli için ilgili mahkemelerden alınacak kısıtlanması ve bir bakım merkezine yerleştirilmesi kararı ile velayet altında değil ise vesayet altına alınması ve vasi atanması kararı.

- Terk/buluntu ve yakını bulunmayan kimsesiz Engellilerin yasal işlemleri, Engellinin bulunduğu il müdürlüğünce yürütülür.
- Dönemler hâlindeki hizmet modelinden yararlanacak görme Engellilerden birinci fıkranın 1. ve 2. bentlerindeki belgeler istenmez.

Soru 24 :Bakım ve rehabilitasyon merkezlerine kabul edilen engelli vatandaşlarımız için hangi işlemler yapılmaktadır?
Cevap : Bakım ve rehabilitasyon merkezine kabul edilen Engelli, merkez koordinasyon ve değerlendirme kurulu tarafından, bakım ve rehabilitasyon merkezine uyumu ve sunulacak hizmetler açısından değerlendirilir. Engelli için bireysel bakım planı ve bireysel rehabilitasyon planı hazırlanır. Merkeze uyum sağlayan Engelli, bireysel bakım planı ve bireysel rehabilitasyon planı çerçevesinde bakım ve rehabilitasyon programlarından yararlandırılır. Tüm mesleki çalışmalara rağmen Engellinin merkeze uyum sağlayamaması hâlinde Engellinin farklı sosyal hizmet modellerinden yararlandırılması durumu koordinasyon ve değerlendirme kurulunca değerlendirilerek Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük Engellinin merkezde kalıp kalamayacağı, nakil edilip edilemeyeceği ya da yararlandırılabileceği başka hizmetlerin olup olmadığı konularında değerlendirme yaparak sonucu il müdürlüğüne bildirir.

Soru 25 : Engellinin kalacak bir yerinin olmaması, bakacak kimsesinin bulunmaması, terk veya buluntu olması, hayati tehlikesinin bulunması halinde ne gibi işlemler yapılmaktadır?
Cevap : Engellinin kalacak bir yerinin olmaması, bakacak kimsesinin bulunmaması, terk veya buluntu olması, hayati tehlikesinin bulunması, bakım hizmeti veren kişilerin ilgili evrakların tamamlanması sürecinde Engelliye bakılamayacak kadar zor şartlar altında bulunması gibi acil durumlarda; Engelli, evraklarının tamamlanması beklenilmeksizin, mevcut belge ve bilgilerle işin aciliyeti belirtilerek il müdürlüğü oluru ile durumuna uygun bir sosyal hizmet kuruluşuna yerleştirilir. İlgili il müdürlükleri tarafından diğer kurum ve kuruluşlardan kaynaklanan gecikmeler hariç en fazla altı ay içinde evrakları tamamlanan Engellinin yaş, cinsiyet ve engel durumuna uygun bir merkeze yerleştirilmesi için gerekli işlemler tamamlanır.

Soru 26 : Engelli kişi geçici ve misafir olarak 1 yıl içerisinde en fazla kaç gün için merkezlere kabul edilir?
Cevap : Merkezde boş yer olması veya kapasite ayrılması hâlinde; Engellinin veya yasal temsilcisinin dilekçesi, Engelli sağlık kurulu raporu, hizmet sözleşmesi ve bir meslek elemanının değerlendirme raporuna istinaden, geçici ve misafir olarak bir yıl içinde en fazla otuz güne kadar kuruluş müdürünün teklifi ve il müdürünün onayı ile merkeze Engelli kabul edilebilir.

Soru 27 : Engelli bireylerin bakım ve rehabilitasyon merkezlerinden çıkarılması hangi nedenlerden dolayı gerçekleşir?
Cevap : Aşağıdaki durumların saptanması hâlinde koordinasyon ve değerlendirme kurulunun kararı, kuruluş müdürlüğünün talebi, il müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile Engelli bireyler merkezden çıkarılır.Merkezden çıkarılan Engellinin akıl sağlığının yerinde olmaması ve madde bağımlısı olması nedenleriyle kendisine ve çevresine zarar verme durumunun olması hâlinde, söz konusu Engelli ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirilir. Ayrıca,
a) Kabule esas olan bilgi ve belgelerin gerçek durumu yansıtmadığı saptandığında,
b) Engellilerin ve ailelerinin merkezin işleyiş ve çalışma düzenine aykırı davranış ve eylemlerinin süreklilik göstermesi hâlinde,
c) Yapılan mesleki çalışmalara rağmen Engellinin merkez ortamına sürekli uyumsuzluk göstermesi hâlinde Engelli merkezden çıkarılır.

Soru 27 : Bakım ve rehabilitasyon merkezlerine hangi engelli bireyler kabul edilmemektedir?
Cevap : Kontrol altına alınamayan bulaşıcı bir hastalığı olan, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı olan, şok ve reaksiyon döneminde olan ve psikiyatrik hastalığından dolayı atak dönemde olan veya kendisine ve çevresine zarar verme durumu olup bu durumu kontrol altına alınamayan Engelli bireyler merkeze kabul edilmezler. Bu tür bireyler ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirilir.

Soru 28 : Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerine kabul için müracaat mercileri ve müracaat şekli hangi kurumlara gerçekleştirilir?
Cevap : Engelli bireyin aile danışma ve rehabilitasyon merkezine kabulü için bir dilekçe ile kuruluş müdürlüklerine müracaat edilir. On sekiz yaşını tamamlamamış olan veya on sekiz yaşını tamamlamış olsa dahi akıl sağlığının bozukluğundan dolayı kısıtlanmış olan Engelli bireyler için dilekçe, Engellinin yasal temsilcisi tarafından verilir.

Soru 29 : Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerinin hizmetlerinden yararlanmak için yapılacak müracaatlarda istenecek belgeler nelerdir?
Cevap : Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerinin hizmetlerinden yararlanmak için yapılacak müracaatlarda Engelliye ait Engelli sağlık kurulu raporu istenir. Engellinin bulaşıcı hastalığı ve madde bağımlılığı olması durumunda bu durum raporda belirtilir.

Soru 29 : Başvurusu kabul edilen ve dosyası tamamlanan Engellilerin aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerine yerleştirilmesi için yapılacak işlemler nelerdir?
Cevap :
a) Dosya kuruluş müdürlüğü tarafından koordinasyon ve değerlendirme kuruluna havale edilir.
b) Koordinasyon ve değerlendirme kurulu; dosyayı ve Engelli bireyi; 25 inci maddedeki öncelik gerektiren durumları, merkezin kapasitesini ve personel durumunu dikkate alarak değerlendirir.
c) Değerlendirme neticesinde; Engellinin aile danışma ve rehabilitasyon merkezine yerleştirilmesinin teklif edilmesi hâlinde dosya kuruluş müdürünün onayına sunulur.
ç) Merkezde boş yer olmaması nedeniyle Engellinin kabul edilmesinin mümkün olmaması hâlinde dosya öncelik düzeyi belirlenerek merkezde yer boşalması durumunda değerlendirilmek üzere sıraya alınır.
d) Aile danışma ve rehabilitasyon merkezine kabul edilen Engelli için koordinasyon ve değerlendirme kurulu tarafından bireysel bakım planı ve bireysel rehabilitasyon planı hazırlanır. Merkeze uyum sağlayan Engelli, bireysel bakım planı ve bireysel rehabilitasyon planı çerçevesinde bakım ve rehabilitasyon programlarından yararlandırılır.

Soru 30 : Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerindeki hizmetlerden yararlanacak Engelli bireylerin hangileri öncelikli olarak değerlendirilir?
Cevap :
a) Erken gelişim döneminde olan ve desteğe ihtiyacı olan 0-6 yaş arası Engelliler.
b) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanmayanlar.
c) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullardan yararlanamayanlar.
ç) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullardan yararlanıp da bakım hizmetlerine gereksinimi olanlar.
d) Ailesi yanında bakımı ve rehabilitasyonunda güçlük yaşananlar.

Soru 31 : Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerine hangi engelli bireyler kabul edilmemektedir?
Cevap : Kontrol altına alınamayan bulaşıcı bir hastalığı olan, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı olan, şok ve reaksiyon döneminde olan ve psikiyatrik hastalığından dolayı atak dönemde olan veya kendisine ve çevresine zarar verme durumu olup bu durumu kontrol altına alınamayan Engelli bireyler merkeze kabul edilmezler. Bu tür bireyler ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirilir.

Soru 32 : Aile danışma ve rehabilitasyon merkezinden Engellinin ayrılışı hangi durumlarda gerçekleşir?
Cevap :
a) Engellinin merkezde uygulanan bakım ve rehabilitasyon programını tamamlaması.
b) Engellinin kendisinin veya yasal temsilcisinin isteği üzerine.
c) Kabule esas olan bilgi ve belgelerin gerçek durumu yansıtmadığı saptandığında.
ç) Engelli bireylerin ve ailelerinin merkezin işleyiş ve çalışma düzenine aykırı davranış ve eylemlerinin süreklilik göstermesi hâlinde.
d) Yapılan mesleki çalışmalara rağmen Engellinin merkez ortamına sürekli uyumsuzluk göstermesi hâlinde.
Engelli, aile danışma ve rehabilitasyon merkezinden aşağıdaki hâllerde Engelli koordinasyon ve değerlendirme kurulunun teklifi ve kuruluş müdürünün onayı ile ayrılır veya çıkarılır.

Soru 33 : Rehabilitasyon merkezlerinde engellilere yönelik hangi rehabilite programları uygulanmaktadır?
Cevap : Merkezler aşağıda belirtilen rehabilitasyon programlarını meslek elemanlarının katkıları ile geliştirerek uygular. Bunlar;
a) Psikolojik sorunları olan Engellilere ve ailelerine yönelik yapılacak çalışmaları içeren psikolojik destek programını,
b) Sağlık kuruluşlarınca fiziksel yetersizliklerine ilişkin olarak tanısı konulan ve rehabilitasyon süreci devam eden Engellilerin rehabilitasyonuna destek amacıyla; Engellinin hareket, kuvvet ve koordinasyonunu artırmaya, kas iskelet sistemi fonksiyonlarını geliştirmeye yönelik fiziksel egzersizleri içeren fiziksel egzersiz programlarını,
c) Engelli bireylerin motor, bilişsel, duygusal, öz bakım alışkanlıklarını, iletişim becerileri, konuşma ve işitme gelişmeleri gibi dil gelişimi alanlarında potansiyelinin en üst basamağa çıkarılabilmesi için hedefe yönelik bireysel ve grup eğitiminin kuruluş ve ev merkezli olarak verildiği gelişimsel destek programlarını,
ç) Akademik eğitim ve örgün eğitimden yararlanan Engellilerin merkezde desteklenmesi amacıyla oluşturulan eğitsel destek programlarını,
d) Engellinin yakın ve uzak çevresine uyumunu sağlayacak becerilerin öğrenilmesine yönelik sosyal uyum ve kişisel idare programlarını,
e) Engelli bireylerin mevcut potansiyellerini en az yardımla ve sahip oldukları araç ve cihazları bağımsız olarak kullanabilmelerini sağlayıcı tekniklerin öğretildiği bağımsız hareket programlarını,
f) Rehabilitasyon programını tamamlayarak üretken konuma gelmiş Engelli bireylerin yaşamlarını bağımsız olarak idame ettirmelerini sağlayıcı bağımsız yaşama geçiş programları,
g) Engelli bireylerin yeteneklerini geliştirmeye ve beceri sahibi olmalarına yönelik faaliyetlerin iş-uğraşı atölyelerinde uygulandığı iş becerisi kazandırma programlarını,
ğ) Merkezin ve sunulan hizmetlerin tanıtımını; gönüllü birey, grup ve kurumların harekete geçirilerek merkezle bütünleşmesini; Engelli bireylerin hizmetlere ulaşabilmeleri için desteklerin sağlanmasını, benzer sorunları paylaşan bireylerin ve ailelerin bir araya gelmelerini, sivil toplum kuruluşları ile iletişim kurmalarını ve Engelli bireylerin toplum ile etkili etkileşimini hedefleyen toplumla çalışma programlarını,
h) Engelli bireylerin fiziksel gelişim alanları ile ilgili gereksinimlerini daha rahat ortamlarda karşılamak için planlanmış, çeşitli spor, ritim, egzersiz, temel motor beceriler, gelişimsel aktiviteler, yarışmalara hazırlık gibi bireysel ve grup aktiviteleri ile ilgili rehabilitasyon amaçlı sportif programlarını,
ı) Engelli bireylerin yeteneklerini ve becerilerini geliştirmek, zamanlarını değerlendirmek için planlanmış, müzik, resim, tiyatro gibi kültürel etkinlikler ile gezi, oyun gibi sosyal etkinleri içeren rehabilitasyon amaçlı sosyal etkinlik programlarını içerir.

Soru 34 : Aile danışmanlığı hizmetinin amacı nedir?
Cevap : Aile danışmanlığı hizmeti, Engelliyü ve ailesini Engelli hakları konusunda bilgilendirmek ve aile içi iletişimi güçlendirmek amacıyla Engelliye ve ailesine yönelik hizmetlerin tümünü kapsar. Aile danışmanlığı hizmetini, merkezde görevli ilgili mesleki personel, gerektiğinde diğer kamu ve özel kuruluşlardan da destek alarak, meslekler arası koordinasyon ile yürütür.

Soru 35 : Aile danışmanlığı hizmetinde ne gibi hizmetler bulunmaktadır?
Cevap : Aileye yönelik psikolojik destek hizmetleri, Rehabilitasyon programlarına ailenin katılımına yönelik hizmetler, Aileye yönelik sosyal danışmanlık hizmetleri bulunmaktadır.

Soru 36 : Aileye yönelik psikolojik destek hizmetleri nelerdir?
Cevap :
1) Ailelerin Engelli bireye sahip oldukları gerçeğini kabul etmelerinde onlara yardımcı olmaya,
2) Başkalarıyla paylaşamadıkları duygusal problemleri paylaşmaya,
3) Engelli bireye sahip oldukları için kendilerini suçlu hissetmeleri karşısında yaşadıkları karmaşanın çözümüne yardımcı olmaya,
4) Başkalarından gelecek, yanlış, eksik ve farklı değer yargılarına dayalı fikirlere karşı onları aydınlatmaya,
5) Ailenin Engelliyü olduğu gibi kabul etmesine ve anlamasına rehberlik etmeye,
6) Ailelerin deneyimlerini paylaşmalarına ilişkin grup çalışmaları yapmaya
yönelik hizmetleri,

Soru 37 : Rehabilitasyon programlarına ailenin katılımına yönelik hizmetler nelerdir?
Cevap :
1) Ailenin rehabilitasyon programlarına aktif katılımını sağlamaya,
2) Merkezde yapılan çalışmaların Engellinin yaşamına genellenmesi açısından merkez çalışmalarına paralel ev programları hazırlamaya,
3) Merkeze devam edemeyen Engellilerin gelişimlerini desteklemek için ailenin rehabilitasyon programlarını uygulamasına yönelik ev programları hazırlamaya,
4) Hazırlanan bu programların aile tarafından uygulanabilmesine yönelik çalışmalar yapmaya,
5) Ailelerin rehabilitasyon programlarını uygulamalarına ilişkin deneyimlerini paylaşmalarına yönelik grup çalışmaları yapmaya,
6) Ailelerin Engellilük ve rehabilitasyon hakkında bilgilendirilmelerine yönelik ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak eğitim seminerleri düzenlemeye yönelik hizmetleri,

Soru 38 : Aileye yönelik sosyal danışmanlık hizmetleri nelerdir?
Cevap :
c) Aileye yönelik sosyal danışmanlık hizmetleri;
1) Ailenin, Engelli bireyin gerektiğinde iş ve beceri kazanması veya meslek edinmesi için diğer kurum ve kuruluşlar veya merkez bünyesinde yapılan çalışmalara yönlendirmesine,
2) Engelli bireyin psiko-sosyal gelişimine katkı sağlamak, ekonomik bağımsızlığını kazanmasına yardımcı olmak ve bir meslek edinmesine rehberlik etmek için ailesine danışmanlık hizmeti verilmesine,
3) Engelli ve ailesinin sosyal çevreye uyum sağlayabilmesi için uygun ortamın sağlanmasına yardımcı olunmasına,
4) Engelli ve ailesinin hukuksal sorunlarının çözümlenmesinde yardımcı olunmasına
yönelik hizmetleri içerir.

Soru 39 : Rehabilitasyon merkezinde yatılı olarak kalan engelilere maaş verilmektemidir?
Cevap : Merkezde yatılı olarak kalan Engellilere kuruluş müdürünün önerisi, il müdürünün onayı ile hiçbir kesinti yapılmaksızın aylık harçlık olarak verilir.

Soru 40 : Rehabilitasyon merkezinde yatılı olarak kalan hangi engelilere ne kadar maaş verilmektedir?
Cevap : Gösterge rakamlarının her yıl Bütçe Kanunu ile belirlenen memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarlar engelli bireylere verilen maaşlardır.
1. 6-12 yaş arası Engellilere 649.00 TL
2. 13-18 yaş arası Engellilere 973.00 TL
3. 18 yaş üzeri Engellilere 1.297 TL

Soru 41 : Eğitim kurumlarına devam eden Engelliler için ne kadar ödeme yapılmaktadır?
Cevap : Eğitim kurumlarına devam eden Engelliler için bulunduğu yaş grubunun gösterge rakamının iki katı harçlık tahakkuk ettirilir.

Soru 42 : Rehabilitasyon merkezinde kalmakta iken, farklı bir ile naklim yapılmak istenmektedir yol masraflarını kim karşılayacak?
Cevap : Bakım ve rehabilitasyon merkezinde veya bakım ücreti Genel Müdürlükçe ödenerek özel bakım merkezlerinde kalmakta iken bir diğer merkeze nakli yapılan veya çeşitli nedenlerle başka ildeki kuruluşlara gönderilen Engellilerin yol masrafları Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır.

Soru 43 : Bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde kalmaktayım ayrıca eğitim ve öğretim görmekteyim eğtim ve öğretim giderlerim kim veya hangi kurum tarafından karşılanmaktadır?
Cevap : Bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde veya bakım ücreti Genel Müdürlükçe ödenerek özel bakım merkezlerinde kalmakta olan Engellilerden, eğitim ve öğrenim gören Engellinin eğitim ve öğrenimlerine ilişkin her türlü araç, gereç ile sınava giriş harç masrafları, kayıt ücretleri ve diğer masrafları Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır.

Soru 44 : Rehabilitasyon merkezlerinde kalmak için ücret ödenmekte midir?
Cevap : Merkezlerde hizmet verilen Engellilerden, verilen hizmet nedeniyle herhangi bir ücret alınmaz. Ancak bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde sürekli bakımı sağlanan Engellilere bakmakla yükümlü olan kişilerden ekonomik durumu nafaka alınmasına uygun olanlardan nafaka alınır.

Soru 45 : Rehabilitasyon merkezinde kalan engellilere izin var mıdır?
Cevap :
a) Engelliler, hafta sonu, resmî tatil günlerinde ve diğer günlerde velileri veya vasilerinin kuruluş müdürlüğünden izin almaları şartıyla izinli sayılırlar.

Soru 46 : Bakım ve rehabilitasyon merkezlerini izinsiz terk eden engelliler hakkında ne gibi işlem yapılır?
Cevap :
a) engellinin merkezi izinsiz terk ettiği tespit edildiğinde; merkezin bulunduğu bölgenin bağlı olduğu karakola, kuruluşun mücavir alan dışında bulunması hâlinde İl veya İlçe Jandarma Komutanlığına, il veya ilçe müdürlüğüne, ailesine yoksa kanuni temsilcisine veli ya da vasisine yazılı olarak durum bildirilir.
b) engellinin merkezi izinsiz terk etmiş durumda olduğunun mesai saati dışında tespit edilmesi durumunda ise, yukarıda belirtilen ilgili makamlara, merkezin nöbetçi amiri tarafından en seri haberleşme araçlarıyla bildirim yapılır. Konu ile ilgili tutanak düzenlenir ve akabinde durum yazılı olarak ilgili makamlara bildirilir.
c) Merkezi izinsiz terk eden engellinin merkeze geri dönmesi veya teslim edilmesi hâlinde, merkez tarafından ilgili makamlara ve ailesine izinsiz terk durumunun sonlandırıldığı bildirilir.
ç) Merkezi izinsiz terk eden engellinin merkeze döndüğünde veya teslim edildiğinde, tıbbi muayenesi ve gerekli görülen tetkik ve tahliller yaptırılır.
d) İlgili meslek elemanı veya nöbetçi amir tarafından merkezi izinsiz terk eden engelli ve engelliyü merkeze teslim eden kişi ve görevlilerle yapılan görüşmelerde; engellinin merkezi izinsiz terk ediş nedenleri, bu süre içinde nerede ve kimlerle yaşadığı, meydana gelen olumlu ve olumsuz olaylar, edindiği arkadaşlar, merkeze dönmeyi kendisinin isteyip istemediği gibi bilgilerin araştırılması ve tespit edilen bilgiler çerçevesinde bir rapor düzenlenmesi ve uygun görülen mesleki çalışmaların belirlenmesi, gerektiğinde üniversite ve devlet hastanelerinin psikiyatri bölümleri gibi ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak bu çalışmaların sürdürülmesi, tüm çalışmaların kaydının tutulması ve engellinin dosyasında yer alması sağlanır.
e) Merkezi izinsiz terk eden engellinin merkeze geri döndüğü veya teslim edildiği durumda yapılan tıbbi muayene, inceleme ve değerlendirme sonucu herhangi bir istismara maruz kaldığının belirlenmesi hâlinde, yetmiş iki saat içinde, belirlenen şahıslar hakkında, merkez tarafından Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur ve yasal süreç takip edilir. Konu ile ilgili il veya ilçe müdürlüğüne ve Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
f) Merkezi izinsiz terk eden engellilerden ölümüne muhakkak gözle bakılacak şekilde kaybolanlar için ölüm karinesinin işletilerek, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 31 inci maddesi gereğince mahalli mülki amir kararı ile nüfus kayıtlarının düzeltilmesi, ölümüne muhtemel gözle bakılacak şekilde kaybolan ve son haber alma tarihinden itibaren beş yıllık sürenin geçmesine rağmen, her türlü arama çabası sonuçsuz kalan engelliler için ise Türk Medenî Kanununun 32 nci maddesi gereğince mahkemeden gaiplik kararının alınarak engellinin kaydı silinir ve durum il veya ilçe müdürlüğüne ve Genel Müdürlüğe bildirilir.

Soru 47 : Engelli kişinin vefatı halinde ne gibi işlemler yapılmaktadır?
Cevap : Ölüm mesai saatleri içinde gerçekleşmiş ise merkez sosyal servisi ve sağlık servisi ile birlikte ölüm tutanağı ve eşya tespit tutanağı düzenlenir, ilgili sağlık kuruluşuna bilgi verilir, tabipten ölüm nedenini belirtir rapor alınır ve tereke işlemleri yapılır.
(2) Ölüm mesai saatleri dışında gerçekleşmiş ise nöbetçi amir tarafından ölüm tutanağı ve eşya tespit tutanağı düzenlenir, kuruluş müdürüne ve ilgili sağlık kuruluşuna bilgi verilir, tabipten ölüm nedenini belirtir rapor alınır, sosyal servise teslim edilir, ayrıca tereke işlemleri yapılır.
(3) Merkezde ölen engelli bireyin ailesi ya da yakınları durumdan haberdar edilir. İsterlerse cenazeleri kendilerine verilir. Aile sosyal ve ekonomik yoksunluk içerisinde ise cenaze işlemleri için aileye araç sağlanır.
(4) Ailesine teslim edilmeyen engelli bireylerin cenazeleri teçhiz, tekfin ve defin işleri usulünce yapılmak üzere ilgili mercie teslim edilir. Defin işlemleri sırasında merkezden bir görevli hazır bulunur.
(5) Cenazenin sahiplerine ya da akrabalarına verilmesinde tıbbi ve adli sakıncalar varsa sahiplerine cenazenin geri verilmesi ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.
(6) Ölüm olayına ilişkin diğer işlemler yürürlükteki mevzuata göre yapılır.

Soru 48 : Rehabilitasyon merkezini şikayet etmek istiyorum hangi kuruma müracaat edebilirim?
Cevap : Nedenini anlatan bir dilekçe ile bağlı bulunulan Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne şikayet talebi gerçekleştirilebilmektedir.

Soru 49 : Rehabilitasyon merkezinde tabibin görevleri nedir?
Cevap :
1) Merkezin sağlık hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak.
2) Merkeze kabulü yapılan ve yapılacak olan engellinin tıbbi teşhis ve değerlendirmesini yapmak.
3) Merkezdeki engelli bireyleri periyodik olarak sağlık taramasından geçirmek ve rehabilitasyon programını etkileyen sağlık problemleri olması hâlinde ilgililere gerekli bilgiyi vermek ve önerilerde bulunmak.

Soru 50 : Rehabilitasyon merkezinde diş tabibinin görevleri nedir?
Cevap :
1) engelli bireylerin tedavilerini yapmak, periyodik diş kontrollerini yapmak, sonuçları gösterir kayıtları tutmak.
2) Diş sağlığı ve bakım konusunda eğitim yapmak.

Soru 51 : Fizyoterapistin görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Uzman tabip tarafından görülerek tedavi endikasyonu saptanmış engellilere fizik tedavi vasıtalarını, tıbbi egzersizleri uygulamak.
2) engellilerin kazalardan korunmaları için gerekli güvenlik önlemlerini almak.
3) Fizik tedavi ve rehabilitasyona alınan engellideki gelişimleri takip ederek kaydetmek.

Soru 52 : Hemşirenin görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Tabip tarafından yapılacak muayene, tedavi, değerlendirme ve kontrolde tabip ve fizyoterapiste yardımcı olmak.
2) Tabibin verdiği direktifler doğrultusunda engelli bireylere verilen ilaçların kullanılmasını sağlamak, enjeksiyon ve pansumanlarını yapmak, bunları tedavi takip defterine miktar ve zaman belirterek kaydetmek.
3) Acil vakalarda mesleğin gerektirdiği ilk yardımı yaparak, tabip veya müdüre durumu bildirmek.
4) Sorumlu olduğu bölümde yemek dağıtımını ve engelli bireylerin yemek yemelerini gözlemlemek, kendisi yemek yiyemeyecek durumda olanlara yemeklerinin yedirilmesinde nezaret etmek.
5) engelli bireylerin banyolarının yapılıp yapılmadığını kontrol etmek.
6) Merkezin bütün bölümlerinin temizliğinden, bakımından ve düzeninden sorumlu olmak, görülen noksanlıkları idareye bildirmek ve giderilmesini sağlamak.

Soru 53 : Diyetisyenin görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Mutfak, yemekhane, gıda ve ambar hizmetlerinin düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, ayrıca ambarın düzenli, stoklarının usule uygun olup olmadığını kontrol etmek.
2) Yiyecek malzemelerinin teknik şartnamelerini hazırlamak ve uygunluğunu denetlemek, bu hususta gerekli temel ilkeleri saptayarak en iyi şekilde uygulamasını sağlamak.
3) engelli bireylerin beslenmesine ilişkin program ve cetvellerin hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlamak.
4) Mutfağın temizlik ve düzenini, mutfak personelinin sağlıklı olmasını, yiyeceklerin sağlık kurallarına uygun, lezzet ve besin değerlerinden kayba uğramadan pişirilmesini sağlamak ve dağıtımını kontrol etmek.
5) Beslenme ile ilgili gerekli araç ve gereçleri belirlemek, eksik malzemelerin teminini kuruluş müdürüne bildirmek.
6) Gerekli hâllerde tabibin uygun gördüğü esaslara göre engellinin diyet yemeğinin hazırlanmasını sağlamak.
7) Mutfak görevlilerinin çalışma gün ve saatleri ile çalışma yöntem ve tekniklerinin belirlenmesinde idareye yardımcı olmak.

Soru 54 : Sosyal çalışmacının görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Merkezde bulunan engelli bireyler ve bunların aileleri ve yakınları ile sosyal hizmetin yöntem ve tekniklerini kullanarak mesleki çalışmalar yapmak.
2) Yapılan çalışmaları kaydetmek.
3) Aile danışmanlığı programlarında yer almak, uygulamaya katılmak.

Soru 55 : Çocuk gelişimcisinin görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Merkezde bulunan ve müracaat eden engelli bireylerle ilgili çocuk gelişim ve eğitiminin yöntem ve tekniklerini kullanarak gelişimlerini değerlendirmek, izlemek, mevcut performans düzeyini belirlemek, buna uygun bireysel, grup ve ev eğitim programları hazırlamak, geliştirmek, uygulamak, uygulanmasını denetlemek, programa uygun çevre düzenlemesi yapmak.
2) Yapılan çalışmaları kaydetmek.

Soru 56 : Psikoloğun görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Merkezde bulunan ve müracaat eden engelli bireylerin psikolojik tanısına yönelik olarak çeşitli gözlem ve görüşme tekniklerini kullanarak ölçme değerlendirmelerini yapmak, duygusal, davranışsal sorunlarına yönelik ölçme ve değerlendirmelerini yaparak çözümüne yönelik programlar hazırlamak, uygulamak, uygulanmasını takip etmek.
2) Merkeze devam eden engelli bireylerin ailelerine, gerekli görülürse yakınlarına yönelik psikolojik yardım ve destek programları, bireysel veya grup terapileri uygulamak.
3) Aile danışmanlığı programlarında yer almak, uygulamaya katılmak.

Soru 57 : Özel eğitim öğretmeninin görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Merkezde bulunan ve müracaat eden engelli bireylerle ilgili özel eğitim yöntem ve tekniklerini kullanarak değerlendirmelerini yapmak, izlemek, mevcut performans düzeyini belirlemek, buna uygun bireysel, grup ve ev eğitim programları hazırlamak, geliştirmek, uygulamak, uygulanmasını denetlemek.
2) Yapılan çalışmaları kaydetmek.

Soru 58 : Merkezlerde branş öğretmeni kapsamında spor, müzik, resim, sanat eğitimi, el sanatları ve sınıf öğretmenleri görevlendirilir. Bu öğretmenlerin görev, yetki ve sorumlulukları nelerdir?
Cevap :
1) engelli bireylere öğretim yöntemi ve tekniklerini kullanarak programlar yapmak, geliştirmek, uygulamak ve mesleki çalışmalar yapmak.
2) Yapılan çalışmaları kaydetmek.

Soru 59 : İş ve uğraşı terapistinin görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Merkezde bulunan engellilerin var olan beceri ve yeteneklerini korumaya ve geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmak.
2) İş ve uğraşı atölyelerinde uygulanacak çalışma programını hazırlamak.
3) Yapılan çalışmaları kaydetmek.

Soru 60 : Çocuk eğiticisinin görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Kuruluşta sorumluluğu altında bulunan engelli bireylere yönelik programların uygulanmasında mesleki personele yardımcı olmak.
2) Sorumlu olduğu gruptaki çocukların merkeze ve okula geliş gidişlerini takip etmek.
3) Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin sağlanmasına yardımcı olmak.
4) Merkezlerde bulunan çocukların öz bakımla ilgili temizlik, giyinme, soyunma, yemek gibi temel beceri ve davranışları kazanmasına ve uygulamasına yardımcı olmak.

Soru 61 : Bakıcının görevleri nelerdir?
Cevap :
1) Sorumlu bulunduğu gruptaki engelli bireylerin tuvalet eğitimi, yeme içme, banyo, el yüz temizliği, giyinme soyunma gibi öz bakım ile ilgili günlük, haftalık, aylık ihtiyaçlarını karşılamak, yardım veya takip etmek,
2) Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin sağlanmasına yardımcı olmak.
3) Merkezde görevli personel tanımlanan görevleri dışında kuruluş müdürü tarafından verilen diğer görevleri de yapmakla yükümlü ve kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
4) Merkezde görevli personel hizmet içi eğitimlere yönelik programların hazırlanmasında ve uygulanmasında görev alır.

Soru 62 : Bakım merkezinde gönüllü olarak hizmet vermek istiyorum ne yapmam gerekir?
Cevap : Merkezlerde gönüllü olarak hizmet vermek isteyen kişilerin başvuruları kuruluş müdürlüğü tarafından kabul edilir. Bu kişilerin çalışma usul ve esasları, sosyal servis personelince yapılacak inceleme ve değerlendirmeler sonucu belirlenir, işlemleri ve çalışmaları Genel Müdürlükçe hazırlanan ilgili mevzuata göre takip edilir.

Soru 63 : Bakım merkezinde gönüllü olarak hizmet vermek istiyorum işçi statüsünde ücret alırmıyım?
Cevap : Gönüllü çalışan kişiler işçi sayılmazlar ve gönüllü kişilere hizmetlerinin karşılığı olarak Genel Müdürlükçe ücret ödenmez.

Soru 64 : Babam rehabilitasyon merkezinde kalmaktadır. kendisini ziyaret edebilir miyim?
Cevap : Merkezde uygulanan programı aksatmamak, kuruluş müdürlüğünün uygun göreceği yer ve zamanda, Genel Müdürlük talimat ve mevzuatına uyulmak koşuluyla, aileler ve diğer kişiler merkezi ziyaret edebilirler.

Soru 65 : Rehabilitasyon merkezinde engelli vatandaşlar için hangi bölümler bulunmaktadır?
Cevap : engelli bireylerin engel durumları dikkate alınarak bakım ve rehabilitasyonu için uygun bir şekilde düzenlenmiş; idari ve mesleki personel birimleri, kişisel çalışma odaları, grup çalışması odaları, yatakhaneler, mutfak, uygulama mutfağı, yemekhane, bilgisayar odası, çok amaçlı salon, dinlenme ve oyun salonu, fizyoterapi salonu, günlük yaşam ünitesi, iş uğraşı ve üretim atölyeleri, mülakat odası, aile eğitimi salonu, arşiv, spor salonu, bağımsız yaşam üniteleri, misafir veya görüşme odası, çamaşırhane, banyo, tuvalet, revir, ilk kabul ve gözlem odası, sakinleşme ve kontrol odası, ambar, teknisyen odaları, berber, terzi, depo ile gereksinim duyulan diğer bölümler bulunur.

Soru 66 : Rehabilitasyon merkezlerinde bulunan sosyal servisin amacı nedir?
Cevap : Sosyal servisin görevleri aşağıda belirtilmiştir.
• Merkeze yerleştirilmesine karar verilen engelli ile ilgili dosyayı koordinasyon ve değerlendirme kuruluna intikal ettirmek.
• Merkezde engelli bireylerle ilgili yapılan; kabul, ayrılış, ayrılıştan sonraki danışmanlık hizmeti gibi tüm çalışmalar konusunda kuruluş müdürlüğüne gerekli bilgileri vermek.
• Genelge ve talimatlarla verilen diğer görevleri yapmak.
• Koordinasyon ve değerlendirme kuruluna sekretarya görevi yapmak.
• Merkeze başvuran engelli ve ailelerine gerekli danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinde bulunmak.
engelli bireylere yönelik sosyal etkinlikler düzenlemek.

Soru 67 : Rehabilitasyon merkezinde hizmet ve işleyişle ilgili hangi birimler bulunmaktadır?
Cevap : Merkezlerde hizmet ve işleyişle ilgili olarak sosyal servis, koordinasyon ve değerlendirme kurulu ile mesleki birimler bulunur.